Erkeklerde kadınlardan daha sık görülür. Nörodejeneratif hastalıklar içinde, yani sinir hücresi hasarı ve ölümüyle giden hastalıklar içinde en sık görülen hastalık olan Alzheimer hastalığından sonra 2. sıklıkta görülen hastalık parkinson hastalığıdır.
Parkinson hastalığı, kişiden kişiye farklılık göstermekle beraber çoğunlukla sinsi başlar ve zaman içinde ilerlereyek semptomlar belirgin hale gelir ve sonuç olarak eğer herhangi bir tedavi verilmez ise kişiyi tamamen bakıma muhtaç hale getirebilir.
Parkinson hastalğının belirtileri motor belirtiler yani istemli hareket ile ilgili belirtiler ve motor olmayan belirtiler olarak iki ana gruba ayrılabilir. Bu belirtiler de kişiden kişiye farklı olacak şekilde ortaya çıkabilir.
Motor belirtiler olarak sıklıkla şunlar görülür:
- 1. Hareketlerde yavaşlama (Bradikinezi): Kişinin, günlük işlerini yaparken giderek daha yavaşlaması ve hareketi istediği gibi yapmakta zorlanması şeklinde görülür. Örneğin hastanın yürümesi yavaşlar, adımları küçülür, yazısı küçülür, imza atmakta zorlanmaya başlar, yüzündeki mimiker giderek azalır vb.
- 2. Titreme (Tremor): Ellerde, el parmaklarında ve/veya çenede özellikle istirahat halinde iken belirginleşen titremelerdir. Bir iş yaparken ya da elleriyle bir şey tutarken bu titremenin azalması ya da kaybolması parkinson hastalığını akla getirmelidir.
- 3. Kas sertliği (Rijidite): Kaslarda sertlik ve özellikle hareket esnasında ağrı hissi olabilir.
- 4. Denge bozuklukları: Vücut hareketlerinin akıcı ve kordine bir şekilde yapılamamasının sonucunda denge kaybı ve düşmeler olabilir.
Motor olmayan belirtiler olarak sıklıkla gözlenenler ise şunlardır:
- 1. Uyku bozuklukları: Uyku süresince istemsiz hareketler olabilir, kabus görme olabilir ya da sıklaşır, uyku sık sık bölünebilir.
- 2. Koku duyusunda azalma: Parkinson hastalığının erken evrelerinde koku alma duyusunun azalması görülebilir.
- 3. Kabızlık: Parkinson hastalığında bağırsak hareketlerindeki azalmaya bağlı olarak sık görülen bir bulgudur.
- 4. Anksiyete ve depresyon: Kişi istediği hareketi istediği gibi yapamadığını farkettikçe bu duygulara düşebilir.
- 5. Bilişsel değişiklikler: Dikkatini toplamakta zorlanma, düşüncede yavaşlama, hafıza sorunları, karar vermekte zorlanma gibi yüksek beyin fonkiyonlarının gerilemesi genellikle parkinson hastalığının ilerleyen evrelerinde görülür.
Parkinson hastalığı çoğu zaman başarı ile tedavi edilebilen bir hastalıktır.
1. İlk olarak ilaç tedavileri vardır. İlaçlar esas olarak beyindeki Dopamin miktarını artırarak ya da onun daha efektif kullanılmasını sağlayarak etki ederler. İlaçların dezavantajı zamanla doz artırmanın gerekecek olmasıdır. Bu yüzden yüksek dozlara çıkldıkça yan etki olarak istemsiz ve/veya durdurulamayan hareketler başlayabilmektedir.
2. İlaç tedavisi yeterli olmadığında ya da yan etiler ortaya çıktığında beyin pili denen (Derin Beyin Stimülasyonu, DBS) tedavisi gündeme gelir.
3. Son 10 yıl içinde fark edilen bir diğer tedavi şekli ise TMS (Transkraniyal Manyetik Stimülasyon) tedavisidir. Bu tedavi için parkinson hastalığında henüz FDA onayı çıkmamaıştır ancak hastalığın bütün belirtilerinde belirgin iyileşmeler gösterdiği gözlenmektedir ve bu konudaki bilimsel araştırmalar ve yayınlar her geçen gün katlanarak artmaktadır.
4. Rehabilitasyon ve destek tedavileri (fizik tedavi, psikolojik destek, sosyal yaşam destek programları vb.) hastalığın her aşamasında önemli fayda sağlar.
Parkinson Hastalığı hayatı zorlaştıran bir hastalık olabilir ve henüz hastalığı tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi olmayabilir ancak erken teşhis ve doğru tedavi ile bu hastalar çok uzun yıllar boyunca yaşam kalitelerin koruyabilirler.
